Brüt Kâr vs Esas Faaliyet Kârı vs Net Kâr

Bir kâr ve zarar tablosu kârı üç kez raporlar ve bu üç rakam üç farklı soruyu yanıtlar. Brüt kâr, ürünün para kazandırıp kazandırmadığını sorar. Esas faaliyet kârı, işletmenin para kazandırıp kazandırmadığını sorar. Net kâr ise hissedarların para kazanıp kazanmadığını sorar.

Bunları birbirine karıştırmak, şirketlerin bir genel yönetim gideri sorunu varken bir fiyatlandırma sorunu olduğu sonucuna varmasının yoludur.

Basamak

Her kademe bir maliyet katmanını daha ortadan kaldırır:

Gelir (Revenue)
  − Satışların maliyeti                → Brüt kâr
  − Pazarlama ve genel yönetim giderleri → Esas faaliyet kârı
  ± Diğer ve finansal sonuçlar
  − Kurumlar vergisi                     → Net kâr

Bu serideki gelir tablosundan yararlanarak, euro cinsinden:

Kademe	Tutar	Marj
Satış gelirleri	180.000	-
Satışların maliyeti	−104.000
Brüt kâr	76.000	%42,2
Pazarlama giderleri	−21.000
Genel yönetim giderleri	−43.800
Esas faaliyet kârı	11.200	%6,2
Diğer faaliyet sonucu	+600
Finansal faaliyet sonucu	−600
Vergi öncesi kâr	11.200	%6,2
Kurumlar vergisi	−1.800
Net kâr	9.400	%5,2

Her bir marj, ilgili kademenin gelire bölünmesiyle elde edilir. Üç rakam, üç teşhis.

Brüt kâr - ürün iş yapıyor mu?

Brüt kâr = gelir − satışların maliyeti.

Satışların maliyeti, satılan belirli şeylerin maliyetidir: malların satın alma veya üretim maliyeti, direkt işçilik, direkt üretim genel giderleri. Bu maliyet hacimle birlikte ölçeklenir; iki kat daha fazla satarsanız yaklaşık iki katına çıkar.

Brüt marj, işletmedeki en temel rakamdır, çünkü diğer her şey için bir tavan belirler. %42,2'lik bir brüt marj, yapılan her 100 €'luk satışın 42,20 €'sunun tüm genel giderleri karşılamaya ve yine de kâr etmeye kalmasını sağlar. Genel giderler -burada olduğu gibi- her 100 €'luk satış başına 36 € tutarındaysa, işletme işliyor demektir. Brüt marj %30'a düşerse, hiçbir genel gider disiplini bunu kurtaramaz.

Brüt marj hareket ettiğinde, bunun nedeni her zaman şu dört şeyden biridir: satış fiyatları, girdilerin maliyeti, ürün karması veya indirimlerle ne kadar dağıtıldığı. Bu durum asla "ofis çok pahalı" değildir.

Sınıflandırma tuzağı. Bir maliyetin satışların maliyetinde mi yoksa yönetim giderlerinde mi yer aldığı, net kârı bir kuruş bile değiştirmeden brüt marjı değiştirir. Üretim amirlerinin maaşları, teslimat masrafları, depo kirası - her iki yerde de savunulabilir. Önemli olan bir kez karar verip bunu bir daha sessizce yer değiştirmemektir, çünkü bir maliyetin yeniden sınıflandırılması nedeniyle iyileşen bir brüt marj, şirketin kendine söylediği bir yalandır. Şirketler arası brüt marj karşılaştırmalarının özen gerektirmesinin nedeni de budur.

Esas faaliyet kârı - işletme iş yapıyor mu?

Esas faaliyet kârı = brüt kâr − pazarlama ve genel yönetim giderleri.

Şimdi genel giderler devreye girer: üretime doğrudan atfedilemeyen maaşlar, kira, yazılım, pazarlama, amortisman, profesyonel hizmet ücretleri. Bunlar dönemsel maliyetlerdir; satılan birimlere değil takvime bağlıdırlar ve şirket bir şey satsa da satmasa da büyük ölçüde devam ederler.

Esas faaliyet kârı, finansman ve vergiden önce durduğu için ticaretin kendisinin en net ölçüsüdür. Operasyonları aynı olan iki şirketten biri borçsuz, diğeri ise yüksek borçlu olduğunda, aynı esas faaliyet kârını ancak çok farklı net kârları gösterirler. Bu kademenin amacı tam olarak budur; işletmeyi, nasıl finanse edildiğinden ve nerede vergilendirildiğinden bağımsız olarak değerlendirmenizi sağlar.

Aynı zamanda yönetimin fiilen kontrol ettiği kademedir. Faiz oranları ve vergi kanunları bellidir; brüt kâr ile esas faaliyet kârı arasındaki uçurum bir dizi karardan oluşur.

FAVÖK'ün (EBITDA) konumu. Faiz, vergi, amortisman ve itfa payı öncesi kâr anlamına gelen FAVÖK (EBITDA), esas faaliyet kârına amortisman ve itfa paylarının geri eklenmesiyle elde edilir. İşletmenin faaliyet nakit yaratma potansiyeline yakın bir değer vermesi ve bir şirketin varlıklarını ne kadar agresif amorti ettiğini ortadan kaldırması nedeniyle popülerdir. Aynı nedenle tehlikelidir de; amortisman gerçek bir maliyettir, sadece daha önce ödenmiştir ve FAVÖK'e (EBITDA) göre değerlenen bir şirket, bağımlı olduğu ekipmanı sessizce tüketirken harika görünebilir. Bu ölçüt, şirketler arası karşılaştırma için yararlıdır, ancak ne esas faaliyet kârının ne de nakit akış tablosunun yerini tutabilir.

Net kâr - sahiplerine gerçekten ne kalıyor?

Net kâr = vergi öncesi kâr − kurumlar vergisi, diğer ve finansal sonuçlar eklendikten sonra.

Her şey hesaba katılmıştır: borçverenlere ödenen faiz, kur farkları, varlık elden çıkarmalarından doğan kazanç ve zararlar ile kurumlar vergisi. Geriye kalan, hissedarların getirisidir; özkaynakları artıran ve (yasal sınırlara tabi olarak) dağıtıma hazır hale gelen tutardır. Doğrudan dağıtılmamış kârlara aktarılır.

İki özellik insanları şaşırtır. Birincisi, net kâr üçünün arasında en uçucu olanıdır: tek bir varlık satışı veya kur dalgalanması, altındaki işletme değişmemiş olsa bile net kârı büyük ölçüde hareket ettirebilir. İkincisi, vergi nadiren ana vergi oranı ile vergi öncesi kârın çarpımına eşittir; buradaki 11.200 € üzerindeki 1.800 €, indirilemeyen giderler, istisnalar ve dönemsel farklar yoluyla muhasebe kârından farklı olan vergi matrahı üzerinden hesaplandığı için Litvanya'nın %17'si değil, %16,1'dir.

Üçünü birlikte okumak

Teşhis, hangi marjın hareket ettiğinde yatar:

Belirti	Olası neden
Brüt marj düşmüş, esas faaliyet marjı aynı oranda düşmüş	Fiyatlandırma, girdi maliyetleri veya indirimler
Brüt marj yatay, esas faaliyet marjı düşmüş	Genel giderlerin satışlardan daha hızlı büyümesi
Esas faaliyet marjı yatay, net marj düşmüş	Finansman maliyetleri, kur farkları veya vergi
Üçü de artmış, nakit düşüyor	Büyümenin işletme sermayesini tüketmesi - alacakları ve stokları kontrol edin

Son satır ezberlenmeye değer olanıdır. Düşen nakit ile birlikte artan marjlar bir çelişki değildir; müşterilerini finanse eden büyüyen bir şirketin standart profili budur ve tek başına kâr bunu asla ortaya çıkarmaz.

Ara toplamlar nasıl üretilir

Nordlet'te bunlar manuel gruplamalar değildir. POST /v1/reports/financial-statements uç noktası, her kademesi önceden hesaplanmış olan kâr ve zarar detaylarını döndürür: satış gelirleri, satışların maliyeti, brüt kâr, pazarlama giderleri, genel giderler, esas faaliyet kârı, diğer ve finansal faaliyet sonuçları, vergi öncesi kâr, kurumlar vergisi ve net kâr.

Eşleme hesap planı üzerinden çalışır: standart Litvanya hesap planında gelirler 50 numaralı hesap grubundan, satışların maliyeti 60'tan, pazarlama giderleri 61'den, yönetim 62'den, finansal kalemler 53/58 ve 68'den, kurumlar vergisi ise 69'dan gelir. Bunun iki pratik sonucu vardır: bir maliyeti doğru hesaba kaydetmek ara toplamları anlamlı kılan şeydir ve özelleştirilmiş bir hesap planı, marjlarına güvenilmeden önce tabloyla en az bir kez karşılaştırılmalıdır. Her şey defteri kebirden türetildiği için, her rakam kendisini oluşturan münferit yevmiye kayıtlarına kadar ayrıştırılabilir.

FAQ

Brüt kâr ile net kâr arasındaki fark nedir?

Brüt kâr yalnızca satılan şeyin maliyetini düşer ve ürünün kendi başına karlı olup olmadığını ölçer. Net kâr ise genel giderler, finansman ve vergi dahil aradaki diğer her şeyi düşer ve sahiplerine ne kaldığını ölçer. Brüt kâr tavanı belirler, net kâr ise sonuçtur.

Esas faaliyet kârı ile EBIT aynı şey midir?

Çoğu sunumda esasen evet; EBIT (faiz ve vergi öncesi kâr) ve esas faaliyet kârı, finansman ve vergiden önce durur. "Diğer" faaliyet kalemlerinin nasıl ele alındığında küçük farklar ortaya çıkabilir, bu nedenle benzerleriyle karşılaştırma yapan bir şirket her birinin ne içerdiğini kontrol etmelidir.

FAVÖK (EBITDA) neden nakit akışı ile aynı değildir?

Çünkü işletme sermayesi hareketlerini, sermaye harcamalarını, fiilen ödenen vergi ve faizi dikkate almaz. Amortismana tabi varlık sanki bedava alınmış gibi amortismanı geri ekler, oysa gerçekte varlık satın alındığında nakit çıkışı olmuştur. Bunu bir karşılaştırma metriği olarak kullanın; paraya ne olduğunu öğrenmek için nakit akış tablosunu kullanın.

Bir şirketin brüt kârı pozitif, net kârı negatif olabilir mi?

Rutin olarak - bu, zarar durumunun en yaygın şeklidir. Ürünler para kazandırır, ancak genel giderler, faiz veya vergi, brüt kârın karşılayabileceğinden daha fazlasını tüketir. Çözüm, brüt marj sorununkinden farklıdır, bu nedenle kademeler ayrı ayrı raporlanır.

Kurumlar vergisi neden vergi oranı ile vergi öncesi kârın çarpımına eşit değildir?

Çünkü vergi, muhasebe kârı üzerinden değil vergi matrahı üzerinden alınır. İndirilemeyen giderler, vergi istisnaları, geçmiş yıl zararlarının mahsubu ve dönemsel farklar ikisinin arasında bir uçurum yarattığı için, efektif oran neredeyse her zaman yasal orandan farklılık gösterir.