Maliyet Unsurları (Landed Cost) Nedir? Navlun, Gümrük ve Gerçek Birim Maliyet

Maliyet unsurları (landed cost), bir ürünün depoya ulaşıp satışa hazır hale gelene kadar katlandığı toplam maliyettir. Tedarikçi fiyatına, oraya ulaşana kadar yapılan tüm masraflar eklenir: navlun, gümrük vergisi, sigorta, elleçleme ve liman ücretleri.

Fatura fiyatı ile maliyet unsurları arasındaki fark, ithal mallarda sıklıkla %5–20 arasındadır. Fatura fiyatına göre fiyatlandırma yapan bir işletme, brüt kâr marjının iyi olduğunu düşünürken bazı ürünleri aslında zararına satıyordur.

Stok maliyetine nelerin dahil edilmesi gerekir?

Stoklar, mevcut konumlarına ve durumlarına getirilmenin maliyeti üzerinden ölçülür. Bu durum net bir ölçüt sunar: Bu masraf, malların buraya gelmesini ve satışa hazır hale gelmesini sağladı mı?

Stok maliyetine dahil edilmesi (aktifleştirilmesi) gerekenler:

• Ticari iskonto ve indirimler düşüldükten sonraki alış fiyatı
• Giriş navlun ve nakliye masrafları
• Gümrük vergileri ve iade alınamayan ithalat vergileri
• Transit sigorta
• Elleçleme, liman ve terminal masrafları
• İthalat gümrükleme ve komisyoncu ücretleri

Doğrudan gider yazılması gerekenler:

• Müşterilere yapılan çıkış navlunu; stok maliyetinin bir parçası değil, bir satış maliyetidir
• İade alınabilir ithalat KDV'si; mahsup edildiği için asla bir maliyet unsuru değildir
• Mallar satışa hazır hale geldikten sonraki depolama masrafları (bir üretim süreci bunu gerektirmedikçe)
• İdari genel giderler ve satın alma departmanı maaşları
• Anormal fireler ve kendi gecikmelerinizden kaynaklanan ardiye ücretleri

İade edilebilir KDV ayrımı, ithalatlarda sıkça karıştırılır: İthalat KDV'si genellikle iade alınabildiği için kapsam dışı bırakılır; buna karşılık gümrük vergisi iade alınamaz ve bu nedenle malın maliyetine dahil edilir.

Neden sonucu değiştirir?

Her biri 20 €'dan 500 adet ürün ithal ettiğinizi, 1.600 € navlun, 900 € gümrük vergisi ve 200 € sigorta ödediğinizi varsayalım:

	Tutar
Mallar (500 × 20,00)	10.000
Navlun	1.600
Gümrük vergisi	900
Sigorta	200
Toplam maliyet unsurları	12.700
Gerçek birim maliyet	25,40

Faturada 20,00 € yazmaktadır. Gerçek maliyet ise 25,40 €'dur; yani %27 daha yüksektir. %30 marj elde ettiğinizi düşünerek bunu 26 €'dan satarsanız, aslında %2,4 kâr ediyorsunuz demektir.

Bu etki hesaplara zincirleme olarak yansır. Stok maliyetinin düşük gösterilmesi, satılan malın maliyetini (COGS) eksik gösterir ve mallar satılmadan depoda durduğu sürece brüt kârı fazla gösterir. Ardından, kaydedilmeyen navlun sonraki bir dönemde faaliyet gideri olarak ortaya çıkar; bu nedenle kimsenin bir ürünle ilişkilendiremediği nedenlerden ötürü kâr önce yüksek, sonra düşük görünür.

Maliyetlerin dağıtımı

Tek bir navlun faturası birçok ürünü kapsayabilir, bu nedenle tutarın paylaştırılması gerekir. Savunulabilir iki yöntem bulunmaktadır:

Değere göre - Her kalem, kendi değeriyle orantılı bir pay alır. Sigorta ve ad-valorem (değer üzerinden alınan) gümrük vergisi için mantıklıdır ve genellikle varsayılan yöntemdir:

Kalem	Miktar	Birim maliyet	Değer	2.700 içindeki payı	Yeni birim maliyet
A	300	20,00	6.000	1.620	25,40
B	200	20,00	4.000	1.080	25,40

Miktara göre - Her birim eşit pay alır. Kalemlerin boyut ve ağırlık olarak benzer olduğu ve yüksek değerli bir kalemin hacim odaklı bir maliyetin daha büyük kısmını üstlenmemesi gereken navlun işlemleri için uygundur.

Hiçbiri evrensel olarak doğru değildir. Özdeş kutulardan oluşan bir konteynerin navlunu miktar sorunu iken; ucuz ve pahalı malların karıştırıldığı bir sevkiyatın sigortası değer sorunudur. Ağırlık veya hacim, navlun için teorik olarak en iyi temeldir, ancak genellikle veri toplamaya değmez.

Zamanlama sorunu

Maliyet unsurları neredeyse her zaman mallardan sonra gelir. Sevkiyat 3'ünde teslim alınır, navlun faturası 20'sinde kesilir, gümrük müşavirinin faturası ise sonraki ay gelir. O zamana kadar bazı birimler çoktan satılmış olabilir.

İki geçerli seçenek vardır: Tüm maliyetler bilinene kadar mal kabulünü askıda tutmak (doğrudandır ancak stok kayıtlarınızı geciktirir) veya fatura maliyetiyle kabul yapıp masrafları geldikçe eklemek (kayıtlar güncel kalır ve maliyet yeniden hesaplanır). Çoğu sistem ikinci yöntemi kullanır; bu da hali hazırda satılmış birimlere ne olduğu sorusunu gündeme getirir; aşağıya bakın.

Nordlet bunu nasıl yapar?

Maliyet unsurları, POST /v1/inventory/landed-costs/create aracılığıyla uygulanır. Bir tutar ve tarih girer, bir yöntem seçersiniz (by_value veya by_quantity) ve bunu bir mal kabulüne ya da belirli bir stok hareketleri listesine yönlendirirsiniz.

Dağıtım, doğrudan FIFO (ilk giren ilk çıkar) stok değerleme katmanları üzerinde çalışır. Her hedef katmanın ağırlığı, kalan miktarı (by_quantity için) veya kalan miktar × birim maliyetidir (by_value için); tutar bu orana göre bölünür ve her katmanın birim maliyeti, kendi payının kalan miktarına bölünmesiyle artırılır. Bu andan itibaren, söz konusu katmanların her tüketimi daha yüksek maliyeti satılan malın maliyetine (COGS) taşır.

Bunun sonucu bilinçlidir ve anlaşılmaya değerdir: Yalnızca eldeki mevcut stok maliyeti üstlenir. Hali hazırda satılmış birimler geçmişe dönük olarak yeniden hesaplanmaz; çünkü bunu yapmak, zaten kapanmış ve raporlanmış bir dönemin satış maliyetini yeniden yazmak anlamına gelir. Bu durum, kilitli dönemlerin gerçekten kilitli kalmasını sağlar ve navlunun hızlı bir şekilde dağıtılmasının önemini ortaya koyar. Ne kadar uzun süre beklerseniz, sevkiyatın o kadar büyük bir kısmına bu maliyetler yansıtılmamış olur. Elde hiç stok kalmadıysa, dağıtım sessizce göz ardı edilmek yerine reddedilir.

Dağıtımlar /v1/inventory/landed-costs/list ve /landed-costs/get üzerinden görülebilir ve bunların etkisi /v1/reports/stock-balance aracılığıyla doğrudan stok değerine yansır.

İki sınırlandırma vardır: Dağıtım yalnızca değer veya miktar bazlıdır, ağırlık veya hacim temeli yoktur; ayrıca maliyet unsuru belgesi, tedarikçi faturasını doğrudan yönetmek yerine stok maliyetini ayarlar (tedarikçi faturası olağan bir alış faturası olarak kaydedilir).

FAQ

Maliyet unsurları (landed cost) nedir?

Bir ürünün depoya ulaşması ve satışa hazır hale gelmesi için katlanılan toplam maliyettir: tedarikçi fiyatına giriş navlunu, gümrük vergisi, sigorta ve elleçleme eklenir. Fiyatlandırma ve marj kararlarını yönlendirmesi gereken rakam, fatura fiyatı değil budur.

Navlun, stok maliyetine dahil edilmeli mi?

Giriş navlunu evet; malları mevcut konumuna ve durumuna getirmenin bir parçasıdır. Müşterilere yapılan çıkış navlunu bir satış gideridir, stok maliyeti değildir.

İthalat KDV'si maliyet unsurlarına dahil midir?

Normalde hayır, çünkü iade alınabilirdir; KDV beyannamenizde bunu mahsup edersiniz, bu nedenle asla bir maliyet haline gelmez. Gümrük vergisi farklıdır; iade alınamaz, bu nedenle malların maliyetine aktifleştirilir.

Maliyet unsurları ürünler arasında nasıl dağıtılmalıdır?

Maliyetin değerle birlikte arttığı durumlarda değere göre (sigorta, ad-valorem gümrük vergisi); birimlerle birlikte arttığı durumlarda (benzer kalemlerde navlun) miktara göre. Ağırlık veya hacim, navlun için teorik olarak daha iyidir ancak genellikle veri toplamaya değmez.

Hali hazırda satılmış stokların maliyet unsurlarına ne olur?

Nordlet dahil çoğu sistemde, dağıtımı yalnızca elde kalan stok üstlenir; satılan birimleri yeniden hesaplamak, kapanmış olabilecek dönemlerdeki satış maliyetlerini değiştirmek anlamına gelir. Bu, navlun ve gümrük vergilerinin masraflar bilinir bilinmez dağıtılması için iyi bir sebeptir.