Η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης (P&L) εξηγείται

Η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης - γνωστή και ως κατάσταση κερδών και ζημιών, P&L, ή pelno (nuostolių) ataskaita - παρουσιάζει την οικονομική απόδοση σε μια δεδομένη περίοδο: τα έσοδα της εταιρείας, το κόστος των πόρων που καταναλώθηκαν για την παραγωγή τους και το τελικό αποτέλεσμα. Ενώ ο ισολογισμός είναι μια φωτογραφία τραβηγμένη σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία, η κατάσταση αποτελεσμάτων είναι το φιλμ ανάμεσα σε δύο φωτογραφίες.

Αυτή η διαφορά είναι και η ουσία του ζητήματος. Ένας ισολογισμός σάς δείχνει ότι η εταιρεία διαθέτει 6.200 € σε μετρητά, ενώ η κατάσταση αποτελεσμάτων σάς αποκαλύπτει αν η χρονιά που παρήγαγε αυτά τα μετρητά ήταν επιτυχημένη.

Τι περιέχει πραγματικά η κατάσταση

Δύο είδη γραμμών και τίποτα απολύτως άλλο:

• Έσοδα - τα έσοδα που κερδήθηκαν κατά την περίοδο: πωλήσεις αγαθών, παροχή υπηρεσιών, καθώς και παρεπόμενα στοιχεία όπως οι εισπραχθέντες τόκοι.
• Έξοδα - οι πόροι που καταναλώθηκαν κατά την περίοδο: το κόστος των πωληθέντων, οι μισθοί, τα ενοίκια, οι αποσβέσεις, οι τόκοι και οι φόροι.

Και τα δύο είναι λογαριασμοί περιόδου (κλάσεις 5 και 6 στο λιθουανικό σχέδιο λογαριασμών). Ξεκινούν κάθε οικονομικό έτος από το μηδέν, συσσωρεύονται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και μεταφέρονται στα ίδια κεφάλαια στο τέλος της χρήσης μέσω των εγγραφών κλεισίματος. Γι' αυτόν τον λόγο, η κατάσταση αποτελεσμάτων δεν εμφανίζεται ποτέ ως τέτοια στον ισολογισμός, παρά μόνο το τελικό της αποτέλεσμα μέσα στα ίδια κεφάλαια ως το αποτέλεσμα της χρονιάς (βλ. αποτελέσματα εις νέον).

Το σημαντικότερο είναι ότι τα έσοδα και τα έξοδα αναγνωρίζονται όταν πραγματοποιούνται και βαρύνουν την περίοδο, και όχι όταν διακινούνται μετρητά. Ένα τιμολόγιο που εκδίδεται τον Δεκέμβριο αποτελεί έσοδο Δεκεμβρίου, ακόμη κι αν εξοφληθεί τον Φεβρουάριο. Ένας μισθός Δεκεμβρίου είναι έξοδο Δεκεμβρίου, ακόμη κι αν πληρωθεί τον Ιανουάριο. Αυτή είναι η λογιστική των δεδουλευμένων και είναι εκείνη που καθιστά την κατάσταση συγκρίσιμη από περίοδο σε περίοδο - δείτε τις προσαρμοστικές εγγραφές για το πώς διασφαλίζεται η οριοθέτηση των περιόδων.

Ένα πρακτικό παράδειγμα

Μια μικρή εταιρεία παροχής υπηρεσιών και εμπορίου στην ΕΕ, για ολόκληρο το έτος, σε ευρώ:

	Ποσό
Έσοδα πωλήσεων	180.000
Κόστος πωληθέντων	−104.000
Μικτό κέρδος	76.000
Έξοδα διάθεσης	−21.000
Έξοδα διοίκησης	−43.800
Λειτουργικό κέρδος	11.200
Λοιπά λειτουργικά έσοδα	900
Λοιπά λειτουργικά έξοδα	−300
Χρηματοοικονομικά έσοδα	100
Χρηματοοικονομικά έξοδα (τόκοι δανείων)	−700
Κέρδος προ φόρων	11.200
Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων	−1.800
Καθαρό κέρδος	9.400

Διαβάστε το σαν χωνί: 180.000 € εισήλθαν στην κορυφή, αφαιρέθηκαν τρία επίπεδα κόστους και 9.400 € κατέληξαν στο κάτω μέρος. Κάθε ενδιάμεσο άθροισμα απαντά σε διαφορετικό ερώτημα, γι' αυτό και υπάρχουν και τα τρία. Η διάκριση αυτή αναλύεται στο Μικτό κέρδος έναντι λειτουργικού κέρδους έναντι καθαρού κέρδους.

Σημειώστε τι δεν είναι η γραμμή του φόρου: το 17% επί των 11.200 θα ήταν 1.904. Ο φόρος υπολογίζεται επί του φορολογητέου κέρδους, το οποίο διαφέρει από το λογιστικό κέρδος λόγω μη εκπεστέων εξόδων, απαλλαγών και χρονικών διαφορών. Το να συμπέπτωναν ακριβώς τα δύο νούμερα θα ήταν έκπληξη.

Γραμμή προς γραμμή

Τα έσοδα πωλήσεων είναι το ποσό που τιμολόγησε η εταιρεία για την κύρια δραστηριότητά της, προ φΠΑ και με αφαίρεση των πιστωτικών τιμολογίων. Ο ΦΠΑ δεν εμφανίζεται ποτέ στην κατάσταση αποτελεσμάτων: εισπράττεται για λογαριασμό του κράτους και καταχωρίζεται ως υποχρέωση στον ισολογισμό.

Το κόστος πωληθέντων είναι το κόστος των συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών που παρήγαγαν τα έσοδα αυτής της περιόδου - κόστος αγοράς ή παραγωγής των πωληθέντων (βλ. FIFO και αποτίμηση αποθεμάτων για τον τρόπο μέτρησης αυτού του κόστους), άμεση εργασία και άμεσοι γενικοί βιομηχανικοί πόροι. Η αρχή της αντιστοίχισης είναι κρίσιμη εδώ: το απόθεμα που έχει αγοραστεί αλλά δεν έχει ακόμη πωληθεί είναι περιουσιακό στοιχείο και όχι έξοδο.

Τα έξοδα διάθεσης και διοίκησης είναι έξοδα περιόδου - συνδέονται με το ημερολόγιο και όχι με τις πωληθείσες μονάδες. Περιλαμβάνουν μισθούς, ενοίκια, λογισμικό, μάρκετινγκ, αποσβέσεις και επαγγελματικές αμοιβές.

Τα λοιπά λειτουργικά έσοδα και έξοδα καλύπτουν ό,τι αφορά την επιχείρηση αλλά όχι την κύρια εμπορική δραστηριότητα: κέρδος από την πώληση μεταχειρισμένου οχήματος, διαγραφή ανείσπρακτης απαίτησης ή συναλλαγματική διαφορά επί εμπορικής απαίτησης.

Τα χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα είναι το κόστος και η απόδοση της χρηματοδότησης - οι δεδουλευμένοι τόκοι δανείων και οι εισπραχθέντες τόκοι καταθέσεων. Διαχωρίζονται σκόπιμα, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να αξιολογήσει την απόδοση πριν από τις επιπτώσεις του τρόπου χρηματοδότησης της εταιρείας.

Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων είναι η φορολογική επιβάρυνση της περιόδου. Στη Λιθουανία ο συντελεστής ανέρχεται σε 17% με ελαφρύνσεις για μικρές και νεοσύστατες εταιρείες, αλλά η επιβάρυνση υπολογίζεται επί της φορολογικής βάσης και όχι επί του λογιστικού αποτελέσματος.

Μορφές: κατά είδος ή κατά λειτουργία

Το παραπάνω παράδειγμα παρουσιάζεται κατά λειτουργία - τα έξοδα ομαδοποιούνται ανάλογα με τον σκοπό τους (κόστος πωληθέντων, διάθεση, διοίκηση). Η εναλλακτική λύση είναι κατά είδος - τα έξοδα ομαδοποιούνται ανάλογα με τη φύση τους (πρώτες ύλες, παροχές σε εργαζομένους, αποσβέσεις, διάφορα έξοδα). Η ευρωπαϊκή λογιστική οδηγία (2013/34/ΕΕ) επιτρέπει και τις δύο μορφές, ενώ η εθνική νομοθεσία καθορίζει ποιες διατάξεις επιτρέπεται να χρησιμοποιεί μια εταιρεία ανάλογα με το μέγεθός της.

Η παρουσίαση κατά λειτουργία είναι πιο χρήσιμη για τη διοίκηση (παρέχει μικτό περιθώριο κέρδους), ενώ η παρουσίαση κατά είδος είναι ευκολότερη στην κατάρτιση (αντιστοιχεί απευθείας σε λογαριασμούς εξόδων χωρίς ανάγκη κατανομής). Καμία από τις δύο δεν αλλάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Πώς προκύπτει η κατάσταση

Κανένα στοιχείο στην κατάσταση αποτελεσμάτων δεν καταχωρίζεται απευθείας. Κάθε γραμμή είναι το άθροισμα των εγγραφών σε λογαριασμούς εσόδων και εξόδων, οι οποίες ενημερώνονται αυτόματα από τα παραστατικά: η έκδοση τιμολογίου πώλησης πιστώνει τα έσοδα, η καταχώριση τιμολογίου αγοράς χρεώνει ένα έξοδο, η εκτέλεση της μισθοδοσίας χρεώνει τα έξοδα μισθών και η μηχανίδα αναγνώρισης εσόδων αποδεσμεύει τα έσοδα επόμενων χρήσεων στα έσοδα καθώς αυτά κερδίζονται.

Στο Nordlet, η εντολή POST /v1/reports/financial-statements { fromDate, toDate, category } επιστρέφει την κατάσταση αποτελεσμάτων μαζί με τον ισολογισμό, στη μορφή που αντιστοιχεί στην κατηγορία μεγέθους της εταιρείας. Τα παραπάνω ενδιάμεσα αθροίσματα υπολογίζονται με αντιστοίχιση των κλάσεων του σχεδίου λογαριασμών: έσοδα πωλήσεων από την ομάδα λογαριασμών 50, κόστος πωληθέντων από το 60, έξοδα διάθεσης από το 61, διοικητικά έξοδα από το 62, χρηματοοικονομικά από 53/58 και 68, και φόρος εισοδήματος από το 69. Επειδή η αντιστοίχιση γίνεται βάσει κωδικού λογαριασμού, συνιστάται να ελέγξετε τυχόν βαριά εξατομικευμένο σχέδιο λογαριασμών μία φορά σε σχέση με την κατάσταση πριν βασιστείτε σε αυτό.

Για την ίδια κατάσταση σε επίπεδο ομίλου εταιρειών, ο οδηγός ενοποίησης καλύπτει τη συνένωση των καταστάσεων αποτελεσμάτων των θυγατρικών με μετατροπή συναλλάγματος και απαλοιφές.

Πώς να διαβάσετε σωστά μια κατάσταση

• Συγκρίνετε περιόδους, ποτέ μια μεμονωμένη στήλη. Μία κατάσταση αποτελεσμάτων από μόνη της δεν λέει σχεδόν τίποτα. Η ίδια κατάσταση δίπλα στα περσινά δεδομένα αφηγείται την ιστορία. Τα έσοδα αυξημένα κατά 8% με το κόστος πωληθέντων αυξημένο κατά 15% αποτελούν πρόβλημα περιθωρίου που κανένα απόλυτο νούμερο δεν αποκαλύπτει από μόνο του.
• Παρακολουθήστε τη σκάλα των περιθωρίων κέρδους. Μικτό 42,2%, λειτουργικό 6,2%, καθαρό 5,2% στο παραπάνω παράδειγμα. Το ποιο περιθώριο μεταβλήθηκε αποτελεί τη διάγνωση: το μικτό δείχνει τιμολόγηση ή κόστος πρώτων υλών, το λειτουργικό δείχνει γενικά έξοδα, και το καθαρό δείχνει χρηματοδότηση ή φόρους.
• Το κέρδος δεν είναι ρευστότητα. Η εταιρεία του παραδείγματος κέρδισε 9.400 € και το τραπεζικό της υπόλοιπο αυξήθηκε κατά 1.300 €. Και τα δύο είναι αληθή. Η συμφωνία μεταξύ τους πραγματοποιείται μέσω της κατάστασης ταμειακών ροών.
• Ελέγξτε τις "λοιπές" κατηγορίες. Τα μεγάλα "λοιπά" υπόλοιπα συνηθέστατα σημαίνουν ότι κάτι καταχωρίστηκε κάπου επειδή κανείς δεν ήθελε να δώσει εξηγήσεις.

FAQ

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ κατάστασης αποτελεσμάτων και ισολογισμού;

Η κατάσταση αποτελεσμάτων καλύπτει μια περίοδο και παρουσιάζει την απόδοση - έσοδα μείον έξοδα. Ο ισολογισμός περιγράφει μια συγκεκριμένη ημερομηνία και παρουσιάζει τη χρηματοοικονομική θέση - στοιχεία ενεργητικού, υποχρεώσεις και ίδια κεφάλαια. Συνδέονται σε ένα σημείο: το καθαρό αποτέλεσμα της περιόδου προστίθεται στα ίδια κεφάλαια στον ισολογισμό.

Είναι η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το ίδιο με την κατάσταση κερδών και ζημιών;

Ναι. Οι όροι "κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης", "κατάσταση κερδών και ζημιών", "P&L" και "κατάσταση αποτελεσμάτων" αναφέρονται ακριβώς στην ίδια οικονομική κατάσταση. Η χρήση διαφέρει ανάλογα με τη χώρα και το θεσμικό πλαίσιο και όχι ανάλογα με το περιεχόμενο.

Περιλαμβάνουν τα έσοδα στην κατάσταση αποτελεσμάτων τον ΦΠΑ;

Όχι. Τα έσοδα παρουσιάζονται καθαρά, χωρίς τον ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ που χρεώνεται στους πελάτες δεν αποτελεί ποτέ έσοδο, καθώς εισπράττεται για λογαριασμό του κράτους και εμφανίζεται στον ισολογισμό ως υποχρέωση μέχρι να αποδοθεί.

Γιατί το καθαρό κέρδος δεν ισούται με την αύξηση του τραπεζικού υπολοίπου;

Επειδή το κέρδος μετριέται με τη λογιστική των δεδουλευμένων, ενώ τα μετρητά όχι. Τα απλήρωτα τιμολόγια πελατών αυξάνουν το κέρδος χωρίς να αυξάνουν τα μετρητά, οι αγορές αποθεμάτων καταναλώνουν μετρητά χωρίς να μειώνουν το κέρδος, και οι αποσβέσεις μειώνουν το κέρδος χωρίς να επηρεάζουν τα μετρητά. Η κατάσταση ταμειακών ροών υπάρχει ακριβώς για να συμφωνεί αυτά τα δύο μεγέθη.

Τι θεωρείται καλό καθαρό περιθώριο κέρδους;

Δεν υπάρχει καθολικός αριθμός - μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ και μια εταιρεία λογισμικού δεν είναι δυνατόν να συγκριθούν. Τα χρήσιμα σημεία αναφοράς είναι οι δικές σας προηγούμενοι περίοδοι και οι άμεσοι ανταγωνιστές στον ίδιο κλάδο. Ένα σταθερό ή βελτιούμενο περιθώριο έχει απεράτως μεγαλύτερη σημασία από το απόλυτο ποσοστό του.