Formy prawne spółek i rejestracja
Spółki rejestruje się w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), co generuje nadanie numeru NIP i REGON. Rejestracja do VAT (VAT-R) i zgłoszenie płatnika składek ZUS są odrębne.
| Główne formy prawne | sp. z o.o., S.A., P.S.A., JDG (jednoosobowa działalność gospodarcza)[5][11]Spółka z o.o. to domyślny wybór dla większości przedsiębiorstw. |
|---|
| Minimalny kapitał zakładowy | sp. z o.o. 5000 PLN; S.A. 100 000 PLN; P.S.A. 1 PLN[11]Udział w spółce z o.o. ma wartość nominalną co najmniej 50 PLN. |
|---|
| Kroki rejestracji nowego pracodawcy | KRS (rejestracja, NIP/REGON) → urząd skarbowy (VAT-R) → ZUS (jako pracodawca) → CRBR (beneficjenci rzeczywisi)[11][9] |
|---|
Inne wymogi ustawowe
Obowiązki wykraczające poza złożenie deklaracji podatkowej, które musi spełnić każda działająca spółka.
| Obowiązkowe e-faktury KSeF | Faktury ustrukturyzowane przesyłane za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur[12][7]Obowiązkowe od 01.02.2026 r. dla firm z obrotem za 2024 r. przekraczającym 200 mln PLN oraz od 01.04.2026 r. dla wszystkich pozostałych firm (mikroprzedsiębiorstwa od 2027 r.). Faktury są wystawiane w formacie XML FA(3) i otrzymują numer KSeF; rok 2026 to okres przejściowy, a kary zaczną obowiązywać od 2027 r. |
|---|
| Beneficjenci rzeczywisi (CRBR) | Zgłoszenie do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w ciągu 7 dni[9]W ciągu 7 dni od rejestracji w KRS; zmiany należy aktualizować niezwłocznie. Kary do 1 000 000 PLN. |
|---|
| Sprawozdania finansowe | Zatwierdzenie w ciągu 6 miesięcy; złożenie w KRS w ciągu 15 dni od zatwierdzenia[4][11]Sporządzane zgodnie z Ustawą o rachunkowości (lub MSR dla spółek giełdowych i banków) i składane elektronicznie do repozytorium KRS. |
|---|
| Przechowywanie dokumentów | 5 lat[4]Księgi rachunkowe, licząc od końca roku, którego dotyczą. |
|---|
Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)
| Stawka standardowa | 19%[1][5] |
|---|
| Stawka dla małych podatników | 9%[1][5]Dla małych podatników (sprzedaż w poprzednim roku ≤ 2 mln EUR) oraz nowych firm, od dochodów innych niż zyski kapitałowe, o ile bieżący przychód nie przekracza około 8,43 mln PLN. |
|---|
| Estoński CIT (ryczałt) | 10% / 20% przy wypłacie[6]Opcjonalny ryczałt opodatkowujący zysk dopiero w momencie jego podziału: 10% dla małych i rozpoczynających działalność podatników, 20% w pozostałych przypadkach. Brak podatku dopóki zysk jest reinwestowany. |
|---|
| Minimalny podatek dochodowy | 10% domniemanej bazy[1]Dotyczy spółek wykazujących stratę podatkową lub rentowność ≤ 2%; obowiązuje od 2024 r. |
|---|
| Deklaracja i zaliczki | CIT-8 do końca 3. miesiąca; zaliczki miesięczne do 20. dnia[1][5]31 marca dla podatników rozliczających się w roku kalendarzowym. Mali i początkujący podatnicy mogą płacić zaliczki kwartalnie. |
|---|
Podatki u źródła i dywidendy
| Dywidendy | 19%[1]Zwolnienie unijne do 0%, gdy odbiorca posiada ≥10% udziałów przez 2 lata; w przeciwnym razie stawki wynikające z umów. |
|---|
| Odsetki i należności licencyjne (nierezydenci) | 20%[1]Obniżone lub zniesione na mocy dyrektyw UE i umów podatkowych (wymagany certyfikat rezydencji). |
|---|
| Pay-and-refund | Powyżej 2 mln PLN na płatnika rocznie[1]Od płatności pasywnych na rzecz powiązanego nierezydenta przekraczających roczny próg pobiera się podatek według stawki krajowej, a zwrotu dochodzi się w trybie wniosku o zwrot. |
|---|
VAT (podatek od towarów i usług)
| Stawka standardowa | 23%[3][7] |
|---|
| Stawki obniżone | 8% i 5%[3][7]8%: wybrane artykuły spożywcze, leki, transport, budownictwo mieszkaniowe. 5%: podstawowa żywność, książki i czasopisma. 0%: eksport i dostawy wewnątrzwspólnotowe. |
|---|
| Próg rejestracji | 240 000 PLN (od 2026 r.)[3][7]Podniesiono z 200 000 PLN z dniem 01.01.2026 r. |
|---|
| Deklaracja VAT | JPK_V7M, miesięcznie do 25. dnia[3][7]Złączona deklaracja i ewidencja; mali podatnicy mogą rozliczać się kwartalnie (ewidencję nadal składając miesięcznie). Płatność do 25. dnia. |
|---|
Płace: PIT i ubezpieczenia społeczne
Pracodawca pobiera podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika, dolicza składki pracodawcy i składa miesięczne deklaracje.
| Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) | 12% / 32%[2][8]12% do 120 000 PLN dochodu rocznego, 32% powyżej. |
|---|
| Kwota wolna od podatku | 30 000 PLN rocznie[2][8]Brak podatku dochodowego od pierwszych 30 000 PLN rocznego dochodu. |
|---|
| Składka zdrowotna | 9%, nieodliczalna[10]Opłacana przez pracownika od podstawy po potrąceniu składek społecznych; od reformy z 2022 r. nie podlega odliczeniu od podatku dochodowego. |
|---|
| Pracownicze składki społeczne | 13,71%[10]Ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, potrącane przez pracodawcę. |
|---|
| Składki społeczne pracodawcy | ok. 19,48%–22,14%[10]Ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, naliczane od wynagrodzenia brutto. |
|---|
| Roczna podstawa wymiaru składek | 282 600 PLN rocznie (2026 r.)[10]Składki emerytalne i rentowe przestają być naliczane po osiągnięciu rocznego limitu zarobków (30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). |
|---|
| Sprawozdawczość | ZUS DRA co miesiąc do 20. dnia; zaliczki na PIT do 20. dnia[10][8]Roczna deklaracja PIT-4R podsumowująca podatek pobrany od pracowników. |
|---|
Inne podatki obciążające spółki
| Podatek od nieruchomości | Gminny, zależny od powierzchni gruntów i budynków[5]Stawki ustalane co roku przez każdą gminę w granicach ustawowych maksimów; budynki firmowe opodatkowuje się od metra kwadratowego. |
|---|
| Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) | 2% od transakcji majątkowych i nieruchomości; 0,5% od kapitału zakładowego[5]Podatek od czynności cywilnoprawnych; opłata 0,5% od kapitału zakładowego jest płatna w ciągu 14 dni. |
|---|
| Podatki sektorowe | Podatek od sprzedaży detalicznej; podatek bankowy[1]Podatek od sprzedaży detalicznej dotyczy dużych handlowców; podatek od niektórych instytucji finansowych dotyczy banków i ubezpieczycieli. CIT bankowy wzrósł do 23% w 2026 r. |
|---|
Sprawozdawczość finansowa i księgowość
| Standardy rachunkowości | Ustawa o rachunkowości lub MSSF[4]MSSF są obowiązkowe dla spółek giełdowych i banków, pozostałe podmioty mogą je wybrać. |
|---|
| Zatwierdzenie i złożenie | Zatwierdź w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego, złożenie w KRS w ciągu 15 dni[4][11]Składane elektronicznie do repozytorium dokumentów finansowych KRS, skąd trafia również do urzędu skarbowego. |
|---|
| Badanie ustawowe | Przekroczone 2 z 3 kryteriów: aktywa 25,5 mln PLN, przychód 51 mln PLN, 50 pracowników[4]Badane przez dwa kolejne lata; spółki giełdowe i banki podlegają badaniu zawsze. |
|---|
Kalendarz obowiązków
Te same deklaracje pogrupowane według częstotliwości: co i kiedy się powtarza.
miesięcznie
CIT advances20. dzień następnego miesiącaJPK_V7M25. dzień następnego miesiącaZUS DRA20. dzień następnego miesiąca
rocznie
CIT-8Koniec 3. miesiąca po końcu roku obrotowego (31 marca)PIT-4RKoniec styczniaFinancial statementsW ciągu 15 dni od zatwierdzenia (≤ 6 miesięcy + 15 dni)
jednorazowo
KSeFW momencie wystawienia, przez system KSeFCRBRW ciągu 7 dni od rejestracji w KRS lub zmian